Naslovna Pogled Kiković: Vlast u CG ne treba da slavi srpski oslobodilački 13. jul,...

Kiković: Vlast u CG ne treba da slavi srpski oslobodilački 13. jul, već separatistički 12. jul

0
goran kiković
Goran Kiković

Goran Kiković, profesor istorije i predsjednik Srpskog istorijskog društva “Nikola Vasojević“ iz Berana čestitao je 13. jul, Dan ustanka protiv fašizma u Crnoj Gori, naglašavajući da je ovo ustanak srpskog naroda, jer, kako je istakao, tada nije ni postojalo nacionalnih Crnogoraca.

Čestitamo vam 13. jul dan ustanka srpskog naroda u Crnoj Gori. Poslednjih dana i godina se ističe da je ovo ustanak crnogorskog naroda što nije tačno, jer tada nije bilo nacionalnih crnogoraca. Treba podsjetiti javnost da je 12. jula 1941. na Petrovdan, pod dirigentskom palicom italijanskih vlasti, grupa bivših zelenaša iz 1918. godine proglasila nezavisnu Crnu Goru i na dvorac kralja Nikole istakla “zelenašku zastavu“. Zastavu je postavio nekadašnji kapetan crnogorske narodne vojske Savo Čelebić, kasniji prtizan i general-major JNA, naglasio je Kiković.

Srpski narod Crne Gore je, objašnjava profesor, sjutradan 13. jula masovno ustao protiv Italijana, a ustanici su opozvali zelenašku skupštinu. Ustanak nije izbio iz “revolucionarno-klasnih pobuda“, kako se to pisalo u vrijeme komunističke vladavine, već je to bio opštenarodni bunt protiv namjere Italije da Crnu Goru odvoji od srpstva i Srbije, uz pomoć crnogorskih separatista. Borbe su počele u staroj Crnoj Gori od Vira do Ostroga, potom su borbe prešle na Vasojeviće: Andrijevicu i Berane. Prva velika bitka se zbila u selu Košćele i trajala je cio dan ustaničkim snagama je rukovodio kapetan Nikola Kusovac.

W3Schools

Ustankom u Crnoj Gori protivu okupatora 1941. rukovodili su predratni oficiri i ugledni ljudi, komadanti JVu O.Pukovnik Bajo Stanišić, kapetan Pavle Đurišić, major Đorđije Lašić, kapetan Jakov Kusovac kao i mnogi drugi oficiri kraljevske vojske. Kapetan kasnije vojvoda Pavle Đurišić se 1941. godine nalazio na čelu rodoljubivih snaga koje su 18. jula oslobodile Berane od italijanskog okupatora.

O tome pišu akteri tih događaja komunisti Đoko Pajković i Radivoje Vukićević u svojim sjećanjima iz rata. Podsjećamo da je on oslobodio Berane 18. jula 1941.godine, a i da je poslije toga održana Dvadesetprvojulska skupština u Beranama, prva te vrste u okupiranoj Jugoslaviji i Evropi, koja je bila višestranačka a predsjednik je bio prota Aleksandar Leko Bojović. Danas se taj datum slavi kao Dan opštine Berane.

Decenijama Pavlu Đurišiću je nepravedno pripisivan epitet izdajnika. Da je Pavle Đurišić bio oslobodilaca Berana ovom proslavom od stane vlasti izgleda da je došlo vrijeme da to priznaju i separatističke vlasti u Crnoj Gori koje je prirodno da slave 12. jul dan proglašenja suverene Crne Gore, a ne 13. jul dan ustanka srpskog naroda Crne Gore kojeg su predvodili kraljevski oficiri, navodi se u saopštenju društva Istoričara koje potpisuje Kiković, koji je diplomirao na temi “Vojvoda Pavle Đurišić“.

Draža Mihailović

O tome čiji je ustanak 13. jul 1941.godine najbolje govore, ukazao je on, riječi đenerala Dragoljuba Draže Mihailovića, koje je izgovorio na lakrdiji od suđenja u Beogradu kojeg su mu priredili komunisti, on kaže:

“Prvu oružanu akciju komunisti su izveli 7.jula, u Beloj Crkvi ubili su dvojicu žandarma ,dvojicu Srba, a neki Čelebić je,na Cetinju, na stari dvorac kralja Nikole podigao Musolinijevu zastavu, uz počasnu paljbu italijanske vojske. Imena toga Čelebića ne mogu da se setim,ali znam da je u patrizanima dogurao do generalskog čina i da je tako reći sutradan, pošto je taj komunista pljunuo na obraz Crne Gore, Cetinja i Crnogoraca, sva Crna Gora ustala na oružje.

Prva velika bitka zbila se u selu Košćele i trajala je ceo dan. Musolinijev bataljon “Duka od Aoste“ predao se mojim ljudima, zajedno sa komadantima i slavnim bataljonskim trofejima iz Abisinije. Napadom je rukovodio kapetan Kusovac, ne znam da li je još živ. On me je pismeno tada izvestio da je odred pod komandom Dapčevića, takođe budućeg Titovog generala, nije hteo da pritekne u pomoć kapetanu Kusovcu nego se povukao daleko od poprišta.

Istog dana moje snage udarile su na Virpazar, Sutomore i Petrovac. Njima komanduje kapetan Jakša… Jakša, mislim da se prezivao Novaković. Među palim, bili su i moji potporučnici Đuković i Plamenac.

Partizana ne beše nigde. Ni tu,uz naše more, ni u napadima na Danilovgrad, Nikšić i Podgoricu. Istini za volju, moram reći da se stotinak partizana bilo pridružilo napadu na Podgoricu, koji je vodio pukovnik Bajo Stanišić, ali su pobegli već narednog jutra. Sa bezbedne razdaljine pratili su i bitke mojih trupa na Bioču, Lijevoj Rijeci, Mateševu, Beranama i Kolašinu. Italijani su, ako se tačno sećam imali više od hiljadu poginulih i pet puta toliko ranjenih i zarobljenih.

Tih julskih dana, partizanski metak se nije čuo u Crnoj Gori. A otkud bi, kad je njihov partijski štab još bio u Beogradu, nedaleko od zgrade nemačke komande i kad je njihov generalni sekretar i vrhovni komadant (maršal i tostruki heroj naših naroda i narodnosti Josip Broz Tito) tak polovinom septembra otišao u šumu, a i tada u organizaciji i uz zaštitu mojih ljudi…“.

Pročitajte još:

“Veliki marš” Markanovih „novoslobodara“, ili slika grupice turista

POSTAVI ODGOVOR:

Please enter your comment!
Please enter your name here